Asteya in het dagelijks leven

Juist in het alledaagse leven kunnen we de beoefening van Asteya integreren. Denk bijvoorbeeld aan hoe vaak we ongemerkt tijd van anderen vragen door steeds te laat te komen, of wanneer we iemand onderbreken in een gesprek omdat we vinden dat ons punt belangrijker is. Ook kan Asteya spelen in hoe we omgaan met onze consumptie: kopen we alleen wat we nodig hebben, of vullen we leegtes op met spullen of eten?

Er zijn ook meer verborgen vormen van nemen die niet altijd als ‘stelen’ worden herkend, maar die wel iets wegnemen van een ander. Bijvoorbeeld het toe-eigenen van ideeën of woorden zonder erkenning. Of het herhaaldelijk een beroep doen op iemands tijd en aandacht buiten de afgesproken kaders om. Als yogadocent merk ik bijvoorbeeld hoe vaak mensen vlak voor of na een groepsles even snel iets persoonlijks willen bespreken. Soms duurt dat vijf minuten, maar vaak is het meer. En het zijn vaak dezelfde mensen die dit structureel doen. Eén keer is natuurlijk geen probleem, ik ben er graag voor mijn studenten. Maar als het wekelijks gebeurt, en ik ondertussen niet de ruimte krijg om op tijd te eten, naar huis te gaan of me voor te bereiden op de volgende les, raakt de balans zoek.

Soms lijkt het onschuldig: een appje tussendoor met een vraag over een fysieke klacht, of lang blijven theedrinken na de les. Maar stel je eens voor dat iedereen dat zou doen. Dan ben ik de hele week, buiten de geplande lessen om, kosteloos beschikbaar. Terwijl mijn tijd en aandacht mijn beroep vormen, net als bij een fysiotherapeut, therapeut of coach, die ook betaald worden voor hun zorg. En het geldt trouwens ook andersom: als docent te lang doorgaan met een les, kan betekenen dat je de tijd van je deelnemers onbewust overschrijdt. Voor sommigen geen punt, maar voor anderen, met een oppas, werkafspraak of andere verplichting, is het echt belastend. Ook dat is een vorm van nemen.

Asteya nodigt ons uit om met meer bewustzijn te kijken naar hoe we omgaan met tijd, aandacht en energiedie;  van onszelf én die van anderen. Kunnen we daarin meer wederkerigheid brengen? Meer gelijkwaardigheid? Het is geen oproep tot strengheid, maar tot helderheid en respect. Want als we leren geven én ontvangen in balans, ontstaat er ruimte. Voor jezelf en voor de ander.

Asteya op de yogamat: oefenen met grenzen en vertrouwen

Ook op de yogamat oefenen we Asteya. Bijvoorbeeld wanneer we in een houding toch net iets verder willen gaan dan ons lichaam aangeeft, alsof we méér willen nemen dan wat er op dat moment beschikbaar is. Of wanneer we onszelf vergelijken met iemand anders in de les en daardoor het gevoel krijgen iets te missen. We proberen dan een ervaring ‘te stelen’ die niet de onze is, door over grenzen heen te duwen of ons eigen proces te forceren. Door eerlijk te luisteren naar de signalen van je lichaam en daar met respect naar te handelen, leef je Asteya in de praktijk.

Een ander voorbeeld zie je vaak bij het overslaan van rustmomenten, zoals de eindontspanning (Savasana). Misschien voel je onrust, wil je dóór, heb je het gevoel dat je geen tijd hebt om niets te doen. Maar ook dat kan voortkomen uit het idee dat je altijd iets moet ‘halen’ of ‘bereiken’, zelfs op de yogamat. Terwijl juist de overgave aan het moment, het durven ontvangen in plaats van nemen, een diepere laag van yoga opent. Of denk aan het gebruik van hulpmiddelen zoals blokken of een riem. Soms vermijden mensen die, omdat ze denken dat het ‘zwak’ is. Maar dat idee komt vaak voort uit een verlangen om iets te zijn of kunnen wat nu (nog) niet aan de orde is. Het is een subtiele vorm van nemen.

Binnen de yogaopleiding maken we dit soort onderwerpen concreet en tastbaar. Tijdens de filosofielessen onderzoeken we hoe principes als Asteya niet abstract of theoretisch zijn, maar juist levenswijsheden die je in elk aspect van je dag tegenkomt. We doen dat niet met oordeel, maar met nieuwsgierigheid en compassie. Want ieder verlangen om te nemen komt voort uit een gevoel van tekort. En juist door die plek van tekort te erkennen en er liefdevol bij aanwezig te blijven, ontstaat er vanzelf ruimte. Ruimte om te zijn, in plaats van te willen hebben. En dat is misschien wel de meest helende beoefening van allemaal.

Van nemen naar ontvangen: innerlijke rijkdom volgens de Yoga Sutra’s

Een van de mooiste inzichten uit de Yoga Sutra’s is dat wanneer we ons werkelijk verbinden met het principe van asteya, het niet nemen van wat ons niet toebehoort, er vanzelf iets bijzonders gebeurt. De drang om te pakken, te nemen of te verlangen naar meer, ebt langzaam weg. Wat ervoor in de plaats komt, is vertrouwen. Vertrouwen dat wat je nodig hebt op het juiste moment zal verschijnen.

Zoals Patanjali in Yoga Sutra II.37 schrijft:
“Door onthouding van diefstal of andere oneerlijkheid komen alle soorten rijkdom binnen handbereik.”
Die rijkdom hoeft niet per se materieel te zijn. Het gaat ook om innerlijke rijkdom: rust, helderheid, vertrouwen, verbinding. Wanneer je leeft vanuit integriteit en tevredenheid, hoef je niet meer te grijpen naar wat buiten jezelf ligt, je beseft dat je al genoeg hebt en dat je genoeg bént.

In de yogafilosofie wordt dit gezien als een universele wet: door trouw te blijven aan eerlijke intenties en handelingen, word je vanzelf een kanaal voor overvloed. Niet omdat je er hard voor vecht, maar juist omdat je stopt met forceren. Je stapt uit het tekort-denken en daarmee maak je ruimte voor moeiteloos ontvangen. Wat bij je past, komt vanzelf naar je toe, precies op het juiste moment.

Dit besef vraagt oefening. Want we leven in een wereld die voortdurend het tegenovergestelde laat zien: meer is beter, sneller is succesvoller, vergelijken is normaal. Maar juist binnen de yoga, op de mat én daarbuiten, mogen we oefenen met minder pakken en meer vertrouwen. Van verlangen naar verzadiging. Van tekort naar overvloed. Van nemen naar ontvangen.

Meer leren? Kom naar de open dag op 21 juni?

Op 21 juni, tijdens Internationale Yogadag, organiseer ik, samen met Yogastudio Kokos, een introductiedag voor de yogaopleiding die in september 2025 weer van start gaat. Een prachtig moment om kennis te maken met de opleiding, de docenten en je vragen te stellen. Ook als je nog twijfelt, of simpelweg nieuwsgierig bent, ben je van harte welkom.

👉 Klik hier om je aan te melden voor de open dag

👉 Lees ook: Ahimsa uitgelegd: de basis van yoga en innerlijke kracht
👉 Lees ook: Satya: De kracht van eerlijke en liefdevolle communicatie

We zijn nu halverwege de yama’s en in de volgende blog duiken we dieper in de vierde yama:
Brahmacharya: de kracht van beheersing en bewust omgaan met energie.
Wat betekent onthouding eigenlijk in deze tijd? En hoe kun je bewust kiezen voor levensenergie in plaats van uitputting?

📲 Volg me op Instagram, Facebook of LinkedIn om op de hoogte te blijven van nieuwe blogs, tips en inzichten.
📩 Of meld je aan voor de nieuwsbrief, zodat je niets mist van deze verdiepende serie over het Achtvoudige Pad.

Heb je een vraag of herken je iets uit je eigen leven in dit blog? Laat het me weten in een reactie of DM. Ik hoor graag van je!

Namaste 🙏

Jerien

Nieuwsgierig geworden?
Wil je meer leren over yogafilosofie, ademwerk en bewust leven?
👉 Bekijk hier de Yogaopleiding Hatha Vinyasa
👉 Meld je aan voor de open dag